Cichorski Władysław (Roman, Zameczek) (1822–1876), dowódca oddziału powstańczego w Płockiem. Ur. 27 II w Kaliszu, z ojca Wincentego, radcy stanu a później senatora, i matki Emilii z Zapolskich. Po ukończeniu gimnazjum w Warszawie kształcił się w szkole rolniczej w Marymoncie. Osiadłszy na roli, ożenił się z Klementyną Rozwadowską, a po niedługim z nią pożyciu ze Stefanią Piotrowską. Pierwsza żona pozostawiła mu 6 synów, z drugą potomstwa nie miał. Po utracie majątku przyjął stanowisko urzędnika w Komisji Przychodów i Skarbu, które zajmował do r. 1861. Porwany ruchem manifestacyjno-patriotycznym, przebrany za chłopa udał się w Płockie i Augustowskie przygotowywać włościan, głównie Kurpiów, do przyszłej walki zbrojnej. Gdy nastąpił wybuch powstania, otrzymał rozkaz od Tymcz. Kom. Centr., aby w przygotowywanych przez siebie okolicach ogłosić manifest powstańczy.
Przybrawszy nazwisko Zameczek, na czele małego oddziałku, złożonego z drobnej szlachty zaściankowej, dokonał napadu na miasteczko Suraż, rozproszył tamtejszą rosyjską załogę, po czym wyruszył pod Wysokie Mazowieckie, a stamtąd na Mężenin. Dwa ostatnie napady powiodły się, ale powstańcom nie przyniosły większych korzyści. Zameczek z oddziałem swym, rosnącym ciągle w liczbę, przeszedł Narew i stanął w Siemiatyczach, gdzie założył obóz. Nie posiadał jednak kwalifikacji wojskowych, a do tego był człowiekiem próżnym i zarozumiałym, zwłaszcza od chwili, w której otrzymał z Rządu Narodowego nominację na pułkownika. Zamiast więc swój oddział, liczący już około 3.000 ludzi, w tym 900 kawalerii, postawić na stopie wojskowej przez ćwiczenia i musztry, dbał tylko o jednolite umundurowanie swych jeźdźców, a dla zabezpieczenia ich od strzałów kazał dla nich robić pancerze z blachy, obszytej ceratą. W tym stanie odparł wprawdzie atak ros. gen. Maniukina dzięki brawurowemu natarciu swych kosynierów na rosyjskie działa, ale nie chcąc dalej stawiać czoła nieprzyjacielowi, zamierzał cofnąć się ku Drohiczynowi. Powstrzymali go od tego dwaj świeżo przybyli na czele swych oddziałów dowódcy: Walenty Lewandowski i Roman Rogiński. Pierwszemu z nich, mianowanemu głównodowodzącym sił powstańczych na Podlasiu, musiał Zameczek acz z wielką niechęcią być posłuszny. Niestety przy drugim napadzie Maniukina na Siemiatycze 7 II 1863 Zameczek, mając powierzoną sobie pozycję na cmentarzu, pod gwałtownym naporem Rosjan wycofał się z walki, i tracąc wielu ludzi po drodze, puścił się traktem do Wysokiego Litewskiego, nie troszcząc się zgoła o dalsze losy bitwy.
Po klęsce siemiatyckiej schroniły się oddziały podlaskie w kącie, utworzonym przez Bug i Narew. Naczelne dowództwo nad nimi objął Zameczek. Obliczano je na blisko 2.000 ludzi, podzielonych na dwa bataliony, w rzeczywistości jednak siły jego wynosiły nie więcej jak 700 ludzi wraz z kawalerią. Nauczony doświadczeniem, ćwiczył tu swój oddział i organizował napady na drobne oddziały rosyjskie i kasy rządowe. Ta ruchliwość ściągnęła na obóz polski Rosjan, których C. niespodziewanie zaatakował pod Przetyczem (28 II) i po krótkiej walce zmusił do bezładnej ucieczki. Zmieniły się warunki, gdy przybył Zygmunt Padlewski, mianowany przez R. N. naczelnikiem wojennym województwa płockiego, i objął dowództwo nad oddziałami. C. nie chciał początkowo poddać się pod jego komendę, ale w końcu uległ woli władzy i był odtąd uczestnikiem wszystkich potyczek Padlewskiego a mianowicie pod Dąbrową (8 III), Myszyńcem (9 III), Drążdżewem (12 III), Chorzelami (14 III) i Zeńbokiem (15 III). Gdy pod Radzanowem (21 III) główne siły Padlewskiego poszły w rozsypkę, zmuszony został C. oddział swój rozpuścić. Jego intrygom i zawiści przypisywano w głównej mierze niepowodzenia Padlewskiego. Przez kilka miesięcy nie dał C. o sobie żadnego znaku życia, aż dopiero 10 X w starciu pod Osówką uciekł z prawego skrzydła frontu bojowego wraz z 300 ludźmi, oddanymi mu pod bezpośrednią komendę. Mimo tych wszystkich uchybień w jakiś czas potem mianowany organizatorem Prus Zachodnich, popadł w ręce pruskiej policji w Lubawie i został osadzony w więzieniu w Chełmnie. Miał być wydany Rosji, ale dzięki poświęceniu żony zdołał uciec i z nią razem jako wędrowny kowal udać się do Drezna; a że i tu policja saska deptała mu po piętach, schronił się przeto do Szwajcarii. W Zurichu otworzył zakład introligatorski, który mu się nie powiódł, więc w r. 1866 przeniósł się do Paryża. W r. 1870 w czasie wojny francusko-pruskiej zaciągnął się do 156 baonu marszowego. Obrany kapitanem, nie przyjął ofiarowanego mu stopnia i dopiero na prośby delegacji zgodził się na stopień porucznika.
Handel kwiatami, któremu się oddał na Batignolles, wcale się nie opłacał w czasie wojny, i podczas Komuny podnieść się nie mógł; lichy żołd, bez którego by wyżyć nie mógł, utrzymał go pod bronią podczas wojny Paryża z Wersalem. Po zdobyciu miasta wersalczycy kazali mu bezzwłocznie Paryż opuścić. Udał się do Galicji, lecz policja austr. paryskiemu komunardowi w tym kraju przytułku dać nie pozwoliła. Wyniósł się więc do Rumunii, gdzie chwilowo znalazł zatrudnienie przy budowie kolei. Za staraniem niektórych obywateli uzyskał wreszcie pozwolenie na pobyt w Galicji i osiadł w Stanisławowie w charakterze kierownika Spółki Spożywczej. W przystępie melancholii odebrał sobie tam życie 8 VI 1876.
Portret u Grabca (J. Dąbrowskiego), Rok 1863, P. 1913.
Rocznik Tow. Hist. Lit. w Paryżu, 1873–8, II 256–8 (nekrolog pióra B. Zaleskiego); Z pamiętnika Romana (Rogińskiego), wydał A. (Kraushar), Kr. 1898; Przyborowski, Dzieje, I 77, 80, 188, II 193–200, 203–20, 224, 259; Chołodecki, Dowódcy oddziałów w powst. stycz., Lw. 1907; Sokulski J., Spoczną i wstaną. Mogiły powstańców na cment. stanisł., Stanisławów 1907; Zieliński S., Bitwy i potyczki; Tokarz W., Kraków w czasie powst. stycz., Kr. 1913; Janowski J. K., Pamiętniki o powst. styczniowym I, Lw.
Justyn Sokulski